PODHALAŃSKI SERWIS INFORMACYJNY Podhalański Serwis Informacyjny WATRA

Witów

Zaproszenia

Andrzej „Hućba” Pabin

Piątek, 9 maja 2014 r.
Autor: Tomasz Dzikowski – Muzeum Wsi Radomskiej

Andrzej „Hućba” Pabin9 maja 2014 roku (piątek) o godz. 12 – odsłonięta zostanie tablica upamiętniająca Andrzeja „Hućbałe” Pabina, mechanika z Witowa, konstruktora podhalańskich ciągników SAM. Uroczystość odbędzie się w Witowie, w zagrodzie Andrzeja Pabina (Witów 118, naprzeciwko Zespołu Szkół). Ten utalentowany samouk był jednym z tych, którzy na podhalańskie drogi i bezdroża wytoczyli pamiętne machiny. Zadziwiały kształtem, mocą, sprawnością. Były znakiem miejsca i czasu.


Andrzej „Hućbała” Pabin (1929–2008), kowal i kołodziej, mechanik-samouk, był jednym z pionierów budowy SAM-ów na Podhalu. Swój pierwszy ciągnik zbudował w roku 1960, a z czasem w skromnym warsztacie w Witowie powstało około stu maszyn znakomicie przystosowanych do pracy w górskim terenie. Andrzej Pabin służył radą i pomocą innym wykonawcom samodziałowych maszyn, wielu wyuczył rzemiosła. Jego konstrukcja dojrzewała dzięki praktyce i konsultacjom z innymi mechanikami, i została powielona lub ideowo wykorzystana w tysiącach egzemplarzy, z których wiele niezawodnie pracuje nadal. Zasięg tego wzorca okazał się ogromny obszarowo, jak na obserwowane wpływy wiejskich warsztatów, a jeszcze większy – ilościowo.

W roku 2008 Muzeum Wsi Radomskiej weszło w posiadanie jedynej, ogólnopolskiej kolekcji SAM-ów rolniczych wraz z programem jej rozwoju oraz obszernymi materiałami badawczymi dotyczącymi budowania i użytkowania SAM-ów w Polsce, które od roku 1979 zgromadził autor, Tomasz Dzikowski. W roku 2010 Muzeum Wsi Radomskiej zakupiło jeden z wytypowanych wcześniej eksponatów – ciągnik zbudowany w 1968 roku przez Andrzeja „Hućbałę” Pabina.

Dlatego w działaniach Muzeum Wsi Radomskiej, gdzie jedną z idei jest upamiętnienie wiejskich mechaników mających w swych lokalnych zasięgach rolę pionierską („Szlak polskich SAM-ów”) – postać Andrzeja „Hućbały” Pabina znalazła się na pierwszym miejscu.

Dzięki życzliwemu poparciu i zaangażowaniu ze strony Muzeum Tatrzańskiego w Zakopanem, a także władz Gminy Kościelisko, organizujemy w Witowie uroczystość odsłonięcia tablicy poświęconej Andrzejowi Pabinowi. Na terenie zamieszkiwanej niegdyś przezeń zagrody zachował się w oryginalnej formie budynek mieszczący kuźnię i warsztat mechaniczny wraz z wyposażeniem, a nawet zapasami wielu części przeznaczonych niegdyś do budowy ciągników. Posesja należy obecnie do wnuka Andrzeja Pabina, który, jak i reszta rodziny naszego bohatera – pozostaje z podziwem dla jego dokonań. Tak więc idea znalazła z tej strony mocne wsparcie. Warto zwrócić uwagę, że podhalańskie SAM-y nie tylko wciąż stanowią istotny element miejscowej gospodarki wiejskiej i są niewątpliwie w różnym stopniu zauważane przez odwiedzających region turystów – ale też stały się przed kilku laty przedmiotem zainteresowania artystycznego. Projekt autorstwa Łukasza Skąpskiego „Maszyny” zaowocował m. in. wystawą fotograficzną w galerii Antoniego Rząsy w Zakopanem w roku 2006, zaś w roku 2009 ukazała się albumowa publikacja „Machines. Samy z Podhala”. W komentarzach zwracano uwagę, iż pewnie to już ostatni lub jeden z ostatnich momentów, by zjawisko to uwiecznić. A może raczej: wprowadzić je do zbiorowej świadomości i pamięci. Beata Zalot (Tygodnik Podhalański) napisała po wystawie Skąpskiego: Każda z tych maszyn jest wyjątkowa, niepowtarzalna. Jeśli nikt nie pomyśli o ratowaniu ich, wkrótce znikną z krajobrazu Podhala. Rolnicy oddają je na złom, a to ogromna strata (…) może warto pomyśleć o muzeum takich maszyn, zacząć je skupywać.
Mamy nadzieję, że radomska kolekcja i istniejący wciąż w Witowie warsztat Andrzeja Pabina, są ucieleśnieniem tej idei, może też okażą się zalążkiem ratowania na szerszą skalę dzieł wiejskich mechaników przed zapomnieniem?

Zobacz w naszym sklepie:
  • Opera góralska „Naski Świat”Opera góralska „Naski Świat”Opera góralska „Naski Świat” wg libretta Franciszka Łojasa Kośli doczekała się swojej wersji filmowej (1 godz. 33 min.). Produkcja trwała prawie rok. Na...
    35 zł
  • Bańka choinkowa IIIBańka choinkowa IIIBańka choinkowa (plastik) obleczona ręcznie wykonanym materiałem, ze wstążeczką i sznureczkiem. Obwód ok. 26 cm.
    10 zł
  • Aniołek duży IIAniołek duży IIAniołek wykonany z drewna, ręcznie malowany. Zapakowany w celofan z ozdobnym sznureczkiem. Wymiary: Szerokość 7 cm. Wysokość 13,5 cm. Ozdoba np. choinkowa.
    13 zł

Powered by WEBIMPRESS
Podhalański Serwis Informacyjny "Watra" czeka na informacje od Internautów. Mogą to być teksty, reportaże, czy foto-relacje.
Czekamy również na zaproszenia dotyczące zbliżających się wydarzeń społecznych, kulturalnych, politycznych.
Jeżeli tylko dysponować będziemy czasem wyślemy tam naszego reportera.

Kontakt: kontakt@watra.pl, tel. (+48) 606 151 137

Powielanie, kopiowanie oraz rozpowszechnianie w jakikolwiek sposób materiałów zawartych w Podhalańskim Serwisie Informacyjnym WATRA bez zgody właściciela jest zabronione.