„Instrumenty z duszą” – Suka biłgorajska

Zapraszamy do obejrzenia kolejnego filmu Instytutu Muzyki i Tańca z serii „Instrumenty z duszą”. Najnowszy odcinek poświęcony jest suce biłgorajskiej. W roli narratora występuje znany muzyk, rekonstruktor i budowniczy tego instrumentu – Zbigniew Butryn z Janowa Lubelskiego. Suka biłgorajska – archaiczny chordofon smyczkowy zaliczany do szerokiej grupy instrumentów strunowych, wśród których są fidele, została zrekonstruowana w XX wieku na podstawie opisów, rysunków i grafik, m.in. akwareli Wojciecha Gersona (1895). Na suce grano zapomnianą techniką paznokciową, w pozycji kolanowej, co wskazuje na pradawny rodowód tego instrumentu.

Pochodzenie i historia suki nie są jednak znane. Prawdopodobnie w XIX i na początku XX wieku była w użyciu w okolicach Biłgoraja i Janowa Lubelskiego (tzw. suka „kocudzka”). Obecnie suka biłgorajska zyskuje coraz większą popularność w ruchu folklorystycznym, m.in. dzięki działalności muzycznej, lutniczej, a także popularyzatorskiej Zbigniewa Butryna – jednego z rekonstruktorów tego instrumentu i założyciela „Szkoły Suki Biłgorajskiej”.
Film wyreżyserował Maciej Stasiński (WATRA).

Film, w polskiej i angielskiej wersji językowej, można obejrzeć na kanale filmowym youtube IMITpolska oraz na stronie internetowej Instytutu Muzyki i Tańca w zakładce materiały.

Zapraszamy również na portal „Polskie ludowe instrumenty muzyczne” (www.instrumenty.edu.pl), gdzie znajdują się opisy i zdjęcia suk z największych polskich kolekcji muzealnych, m.in. egzemplarzy wykonanych przez Zbigniewa Butryna.

„Instrumenty z duszą” to cykl krótkich filmów edukacyjnych przedstawiających polskie instrumenty ludowe, o których opowiadają znani artyści i budowniczowie instrumentów. Od 2016 roku zostało zaprezentowanych dziesięć odcinków serii – „Dudy podhalańskie” i „Piszczałki, fujary i dwojnice” (z udziałem Jana Karpiela-Bułecki), „Kozioł biały i kozioł czarny” (z udziałem Jana S. Prządki), „Złóbcoki” (z udziałem Krzysztofa Trebuni-Tutki), „Trombity beskidzkie” (z udziałem braci Golec i Tadeusza Ruckiego), „Ligawki” (z udziałem Stanisława Jałochy i Piotra Dorosza), „Heligonka” (z udziałem Czesława Pawlusa), „Lira korbowa” (z udziałem Stanisława Wyżykowskiego i Stanisława Nogaja), „Skrzypce diabelskie” (z udziałem Tadeusza Makowskiego) i „Cymbały rzeszowskie” (z udziałem Marka Kruczka i Jerzego Panka). W 2018 roku zrealizowane zostały kolejne odcinki – „Suka biłgorajska” (z udziałem Zbigniewa Butryna), „Basy podhalańskie” (z udziałem Stanisława Marduły) oraz odcinek specjalny – poświęconemu estońskiemu instrumentowi „Kannel” (z udziałem Evy Väljaots).