Zakopane
Kultura
„SYĆKA WROZ” – muzyka, pamięć i spotkanie pokoleń. Zakopane przeniosło się w czasie
Autor: Zakopiańskie Centrum Kultury
Przez dwa dni Zakopane rozbrzmiewało melodiami sprzed niemal stu lat. Oryginalne płyty szelakowe, zabytkowe gramofony, archiwalne nagrania, koncert muzyki dwudziestolecia międzywojennego i międzypokoleniowa potańcówka – wszystko to złożyło się na cykl wydarzeń „SYĆKA WROZ”, który odbył się 13 i 14 listopada 2026 roku. Była to podróż przez historię polskiej muzyki, ale także spotkanie z pamięcią, tradycją i dźwiękami, które wciąż potrafią łączyć pokolenia.
Trzy wydarzenia – „Niech zostanie głos”, „Jeszcze słychać tamten świat” oraz „Pamięć ma głos” – pozwoliły uczestnikom odkrywać historię utrwalania dźwięku, poznawać muzyczne dziedzictwo Zakopanego i wspólnie bawić się przy przedwojennych przebojach.
Ocalić głosy i wspomnienia
Cykl rozpoczął się w piątek, 13 listopada, w Mediatece Miejskiej Biblioteki Publicznej w Zakopanem. Podczas spotkania „Niech zostanie głos” uczestnicy poznawali historię fonografii i rozwijali pomysł Dźwiękowej Kapsuły Czasu Zakopanego 2026, której ideą jest zachowanie głosów i wspomnień współczesnych mieszkańców dla przyszłych pokoleń.
Wieczorem w Stacji Kultura Zakopane, w kawiarni SEMAFOR, odbyło się wydarzenie „Jeszcze słychać tamten świat”. Jego głównym bohaterem był Jarosław Wojciechowski, pasjonat historii fonografii i kolekcjoner zabytkowych nagrań oraz urządzeń do ich odtwarzania.
Uczestnicy wyruszyli w podróż od pierwszych pozytywek i fonografów po gramofony oraz rozkwit polskiego przemysłu płytowego w dwudziestoleciu międzywojennym. Mogli zobaczyć oryginalne mechanizmy, wałki fonograficzne i płyty szelakowe, a przede wszystkim usłyszeć nagrania sprzed ponad stu lat.
Szczególne zainteresowanie wzbudziło odtworzenie archiwalnego „Mazurka Dąbrowskiego” z 1906 roku na zabytkowym gramofonie, bez współczesnego nagłośnienia. Charakterystyczne trzaski i szumy starej płyty pozwoliły poczuć atmosferę czasów, w których muzyki słuchano zupełnie inaczej niż dziś. Zaprezentowano również archiwalny głos Józefa Piłsudskiego.
Przedwojenne Zakopane pełne muzyki
Ważnym wątkiem spotkania były związki Zakopanego z muzyką dwudziestolecia międzywojennego. Przed wojną miasto przyciągało poetów, kompozytorów, aktorów i artystów kabaretowych. Bywali tu między innymi Julian Tuwim i Andrzej Włast, a atmosfera tatrzańskiego kurortu inspirowała twórców popularnych przebojów.
Historyczne opowieści przeplatały się z muzyką wykonywaną na żywo. Publiczność usłyszała między innymi tango „Czy pamiętasz tę noc w Zakopanem”, a także utwory „Pamiętam twoje oczy”, „Mam chłopczyka na Kopernika” i „Opium”. Artyści przywołali klimat dawnych kabaretów, dancingów i salonów muzycznych.
Nie zabrakło również opowieści o początkach utrwalania folkloru Podhala oraz o roli płyt gramofonowych w upowszechnianiu polskiej kultury, języka i pieśni patriotycznych. Integralną częścią wydarzenia była wystawa zabytkowych gramofonów, płyt, nut i muzycznych pamiątek. Prezentowane eksponaty przypominały, jak cenne i kruche jest dziedzictwo fonograficzne oraz jak ważna pozostaje działalność kolekcjonerów i pasjonatów, którzy chronią je przed zapomnieniem.
Międzypokoleniowa potańcówka na finał
Sobotni wieczór, 14 listopada, przyniósł taneczne zakończenie cyklu. W Zakopiańskim Centrum Edukacji przy ul. Kasprusie 35a odbyło się wydarzenie „Pamięć ma głos” – międzypokoleniowa potańcówka przy muzyce dwudziestolecia międzywojennego.
Po historycznych opowieściach, archiwalnych nagraniach i koncertowych wspomnieniach przyszedł czas na wspólny taniec i zabawę. Dawne melodie, które przed laty rozbrzmiewały w kawiarniach i salach balowych, ponownie zaprosiły uczestników na parkiet. Finał pokazał, że przedwojenna muzyka nie musi pozostawać jedynie częścią archiwalnych zbiorów – wciąż może bawić, wzruszać i łączyć ludzi niezależnie od wieku.
Historia, która wciąż żyje
„SYĆKA WROZ” było czymś więcej niż cyklem muzycznych wydarzeń. Od pomysłu stworzenia Dźwiękowej Kapsuły Czasu Zakopanego 2026, przez prezentację ponadstuletnich nagrań i koncert muzyki międzywojennej, aż po wspólną potańcówkę – wszystkie spotkania połączyła idea zachowania pamięci i przekazywania jej kolejnym pokoleniom.
Zakopane, które przed stu laty było ważnym miejscem spotkań artystycznej bohemy, ponownie stało się przestrzenią wspólnego przeżywania muzyki. Przeszłość spotkała się z teraźniejszością, a dawne melodie znalazły nowych słuchaczy i tancerzy.
Organizatorzy: Miasto Zakopane, Zakopiańskie Centrum Kultury, Zakopiańskie Centrum Edukacji, Mediateka, Miejska Biblioteka Publiczna
- Bransoletka "Czerwona"
Bransoletka "Czerwona" Obwód 21 cm. Materiały: Szkło i srebro. Zapięcie szufladkowe. Biżuteria zaprojektowana i wykonana przez Elżbietę Krzemińską-Owczarz. 55 zł - Torebka filcowa IX
Torebka filcowa z haftowanym ludowym motywem (haft maszynowy). Zamykana na zamek błyskawiczny. Środek z czerwonej podszewki, z kieszenią boczną i smyczą. Szerokość ok...160 zł - Okładka na zeszyt I
Ludowe okładka na zeszyt (A5) z brązowego filcu, kolorowy haft maszynowy. W komplecie zeszyt w kratkę 96 stron. Wymiary: szerokość 15 cm, długość 23 cm. 30 zł
„SYĆKA WROZ” – muzyka, pamięć i spotkanie pokoleń. Zakopane przeniosło się w czasieAutor zdjęć: Zakopiańskie Centrum Kulturyobejrzyj galerię
Liczba zdjęć: 4



