PODHALAŃSKI SERWIS INFORMACYJNY Podhalański Serwis Informacyjny WATRA

Zakopane

Wiadomości

Od wypasu kulturowego do produktu regionalnego

Środa, 30 marca 2011 r.
Autor: Anna Karpiel-Semberecka

fot. Anna Karpiel-Semberecka29 marca w siedzibie TARPiK odbyła się konferencja popularno-naukowa pn. „Od wypasu kulturowego do produktu regionalnego”. Jej organizatorzy to Starostwo Tatrzańskie, Tatrzańska Agencja Rozwoju, Promocji i Kultury oraz Tatrzański Park Narodowy. Prelekcje poswięcone były m.in. historii pasterstwa w Tatrach, budownictwu i kulturze pasterskiej, organizacji wypasu kulturowego oraz znaczeniu produktu regionalnego. Konferencja cieszyła się dużym zainteresowaniem osób związanych z tą tematyką, w tym również samych baców.


W tym roku mija 30 lat od powrotu wypasu w Tatry. Konferencja została zorganizowana z tej właśnie okazji. W ramach rocznicowych obchodów odbędzie się także Święto Bacowskie w Ludźmierzu (w pierwszą sobotę po dniu św. Wojciecha) oraz coroczne poświęcenie baców, pól i hal na Tarasówce w Małem Cichem (3 maja).

Konferencji towarzyszyła wystawa „Dwaj bardzo znani górale – Jan Krzeptowski – Sabała i Bartuś Obrochta” oraz broszurowa publikacja prezentująca historię pasterstwa oraz działania promujące produkt regionalny na Podhalu.


OD WYPASU KULTUROWEGO DO PRODUKTU REGIONALNEGO
29 marca 2011 r. Zakopane

Gospodarze:
Starosta Tatrzański Andrzej Gąsienica-Makowski
Dyrektor Tatrzańskiego Parku Narodowego dr Paweł Skawiński
Dyrektor Tatrzańskiej Agencji Rozwoju, Promocji i Kultury Krzysztof Król Łęgowsk

Prelegenci:
- prof. dr hab. Andrzej Drożdż, Instytut Informacji Naukowej i Bibliotekoznawstwa w Krakowie
- Franciszek Bachleda Księdzularz, Dyrektor Centralnego Ośrodka Sportu w Zakopanem
- Jan Antoł, działacz regionalny i samorządowy „SOLIDARNOŚĆ”
- dr Paweł Skawiński, Dyrektor Tatrzańskiego Parku Narodowego
- dr Marcin Guzik, dr Zbigniew Krzan, Marek Pęksa, Maria Gąsienica-Chmiel, Małgorzata Kot - pracownicy Tatrzańskiego Parku Narodowego
- dr Zbigniew Moździerz, Główny Specjalista ds. Ochrony zabytków Muzeum Tatrzańskiego
- Dariusz Goszczyński, Przedstawiciel Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi
- Jakub Jasiński, Biuro Projektów Programowych, przedstawiciel Kancelarii Prezydenta RP
- dr Wojciech Gąsienica-Byrcyn, Tatrzański Park Narodowy
- Andrzej Skupień, wice Starosta Powiatu Tatrzańskiego
- Bożena Pietras Goc – prezes Małopolskiego Towarzystwa Doradczego
- dr Paweł Skawiński, Dyrektor Tatrzańskiego Parku Narodowego
- Krzysztof Król Łęgowski – dyrektor Tatrzańskiej Agencji Rozwoju, Promocji i Kultury
- Krzysztof Trebunia-Tutka – pedagog, lider zespołu Trebunie-Tutki


KONFERENCJA POPULARNO – NAUKOWA

„ OD WYPASU KULTUROWEGO DO PRODUKTU REGIONALNEGO”

Niezwykle ciekawym i potrzebnym wydarzeniem była konferencja popularno – naukowa o historii i współczesności wypasu w Tatrach, która odbyła się 29 marca 2011 roku w siedzibie Tatrzańskiej Agencji Rozwoju, Promocji i Kultury w Zakopanem.

Na to spotkanie przybyli bacowie (ci, którzy wypasali dawniej i ci, którzy są na halach dzisiaj), gazdowie z całego Powiatu Tatrzańskiego, pracownicy TPN, goście zaproszeni z Warszawy i Krakowa, radni Rady Powiatu Tatrzańskiego, mieszkańcy Zakopanego i innych gmin powiatu. Konferencję otworzyli - Starosta Tatrzański, Andrzej Gąsienica – Makowski i Dyrektor Tatrzańskiego Parku Narodowego, Paweł Skawiński.

Wykład inauguracyjny „Historia pasterstwa w Karpatach” wygłosił prof. dr hab. Andrzej Drożdż, który przez wiele lat pracował w Instytucie Zootechniki w Balicach.

Kolejnymi prelegentami byli:

dr inż. Marcin Guzik, dr inż. Paweł Skawiński, TPN - Dawne użytkowanie pasterskie Tatr

Jan Antoł, działacz „Solidarność” Rolników Indywidualnych - Działania społeczne 1980/1981 roku na rzecz przywrócenia własności  sołtysów podhalańskich w Tatrach

Marek Pęksa, Maria Gąsienica – Chmiel, TPN - Zasady i organizacja prowadzenia wypasu kulturowego owiec i krów w Tatrzańskim Parku Narodowym

Marek Pęksa, Maria Gąsienica – Chmiel  - Wypas kulturowy jako jeden ze sposobów ochrony czynnej ekosystemów nieleśnych w Tatrzańskiego Parku Narodowego

dr Zbigniew Moździerz, Muzeum Tatrzańskie - Budownictwo pasterskie na Podhalu

Franciszek Bachleda Księdzularz, Dyrektor COS w Zakopanem - Kultura pasterska fundamentem kultury podhalańskiej

Andrzej Skupień, Wicestarosta Tatrzański - Pasterskie spotkania na Kopieńcu

Niemniej interesująca była dyskusja w przerwie obrad. Przede wszystkim wspominano czasy, gdy owce i bydło musiały opuścić tatrzański hale i polany. Wspominano również moment powrotu wypasu w Tatry (8 czerwca 1981 roku). Bacowie udzielali wywiadów radiowych i prasowych. Rozmawiano o sensie dzisiejszego wypasu kulturowego. Ciekawy szczególnie był referat, odnoszący się do tych właśnie spraw, Jana Antoła. W tej części konferencji miała miejsce miła uroczystość, wyróżniono baców, którzy przyczynili się do powrotu owiec w Tatry. Należą do nich m. in.: Andrzej Gał – Zięba, Józef Staszek – Furtek, Stanisław Rychtarczyk, Józef Słodyczka – Maśniak, Danuta Skupień.

Wyróżniono także działaczy regionalnych, którzy zabiegali przez wiele lat, by pozwolono na wypas w Tatrach. Są nimi: Jan Antoł, Franciszek Bachleda – Księdzularz, Jan Pawlikowski.

Dobrze skomentował tamte działania Bachleda – Księdzularz – „Działaliśmy wspólnie, w porozumieniu, a gdy nie szło inaczej, walczyliśmy o wolność. Bo wolność, to jest tak, żeby dobro było na wierzchu.”

Profesor Drożdż w referacie zwrócił uwagę, że w Zakopanem nie ma centrum sprzedaży produktu regionalnego. Byłoby to również miejsce dydaktyczne, np. dla wycieczek z Polski i Europy, szkół. Z kolei Marek Pęksa podkreślił w swoim wystąpieniu, że jest już coraz lepsza współpraca parku tatrzańskiego i baców. Powiedział również o ciągłej pracy „parkowców” nad dobrym stanem szałasów pasterskich. Andrzej Skupień o wypasie owiec i bydła opowiedział przez pryzmat doświadczeń rodzinnych. Zaznaczył, że czas zwady już minął, owce wróciły na hale. Teraz trzeba przypominać o tradycji dzieciom i wnukom, dlatego o wielu lat spotykamy się na Kopieńcu. Teraz trzeba wspólnego wysiłku, by to co jest mądrze zagospodarować.

W drugiej części konferencji referaty wygłosili:

Dariusz Goszczyński, Departament Rynków Rolnych, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi – Znaczenie produktu regionalnego

Krzysztof Król – Łęgowski, Dyrektor TARPiK - Produkt regionalny szansą rozwoju Podhala

Jakub Jasiński, przedstawiciel Kancelarii Prezydenta RP - Współpraca instytucjonalna na rzecz rozwoju produktu regionalnego – doświadczenia włoskie

Krzysztof Trebunia-Tutka, pedagog, lider zespołu Trebunie-Tutki - Podhalańskie instrumenty pasterskie w dzisiejszej kulturze ludowej

dr Wojciech Gąsienica – Byrcyn, TPN - Ostatnie lata wypasów w Dolinie Kasprowej

Małgorzata Kot, TPN - Konkursy wiedzy o pasterstwie

Dariusz Goszczyński podkreślił w swoim wystąpieniu, że najważniejsza jest jakość produktu regionalnego. Unia Europejska w najbliższym czasie, może nawet za „ polskiej prezydencji” opracuje zasady polityki jakości produktów regionalnych. W przyszłości należałoby „stworzyć” osobną markę – produkt górski. Z kolei Jakub Jasiński podał przykłady działania regionalnego we Włoszech. Włosi mają 10 produktów głównych, które stymulują rozwój rolnictwa, ale także innych gałęzi gospodarki, np. turystki. Podkreślił, że Włosi wokół produktu ( jednego z tych dziesięciu ) budują aktywną grupę – instytucje, organizacje, przedsiębiorcy, by tworzyła politykę rozwoju regionalnego. Barwnym wystąpieniem była prezentacja Krzysztofa Trebunii-Tutki na temat instrumentów pasterskich. Autor omawiał i wykonywał „urywki” muzyczne na piszczałkach, złóbcokach i kozie.

Po zakończeniu części popularno – naukowej uczestnicy włączyli się do krótkiej dyskusji. Głos zabrali: Jan Janczy, Dyrektor Związku Hodowców Owiec i Kóz w Nowym Targu, Dariusz Goszczyński, Jacek Soska, przewodniczący komisji rolnej w Małopolsce, Andrzej Gąsienica Makowski.

Po dyskusji wręczono dyplomy artystom regionalnym z Podtatrza, którzy realizują projekt „Szlak dziedzictwa kulturowego”.

Gospodarz konferencji Krzysztof Król – Łęgowski zamknął obrady i zaprosił uczestników na obiad do Domu Wczasowego „Wanta” (własność TARPiK).

Konferencji towarzyszyła wystawa fotografii „ Dwaj bardzo znani górale – Jan Krzeptowski – Sabała i Bartuś Obrochta”, którą przygotował Adam Kitkowski.

Adam Kitkowski

Zobacz w naszym sklepie:
  • Torebka filcowa XTorebka filcowa XTorebka filcowa z haftowanym ludowym motywem (haft maszynowy). Zamykana na zamek błyskawiczny. Środek z czerwonej podszewki, z kieszenią boczną i smyczą. Szerokość ok...
    160 zł
  • Magnes Folk na lodówkę VIIMagnes Folk na lodówkę VIIMagnes Folk łączy ze sobą motywy polskiej sztuki ludowej z motywami z regionu Podhala. Świetnie nadaje się na lodówkę. Jest doskonałą pamiątką z Zakopanego. Może też być...
    7 zł
  • Opera góralska „Naski Świat”Opera góralska „Naski Świat”Opera góralska „Naski Świat” wg libretta Franciszka Łojasa Kośli doczekała się swojej wersji filmowej (1 godz. 33 min.). Produkcja trwała prawie rok. Na płycie DVD...
    35 zł

Galerie zdjęć:


Powered by WEBIMPRESS
Podhalański Serwis Informacyjny "Watra" czeka na informacje od Internautów. Mogą to być teksty, reportaże, czy foto-relacje.
Czekamy również na zaproszenia dotyczące zbliżających się wydarzeń społecznych, kulturalnych, politycznych.
Jeżeli tylko dysponować będziemy czasem wyślemy tam naszego reportera.

Kontakt: kontakt@watra.pl, tel. (+48) 606 151 137

Powielanie, kopiowanie oraz rozpowszechnianie w jakikolwiek sposób materiałów zawartych w Podhalańskim Serwisie Informacyjnym WATRA bez zgody właściciela jest zabronione.