Zakopane
Zaproszenia
Bronisława Giżycka – badaczka, która dokumentowała świat dawnych górali
Autor: Muzeum Tatrzańskie
Muzeum Tatrzańskie zaprasza na wykład „Bronisława Giżycka i etnografia Podtatrza”, który odbędzie się w czwartek, 26 listopada 2026 roku o godz. 16:00 w Gmachu Głównym przy ul. Krupówki 10 w Zakopanem. Spotkanie poprowadzi dr Magdalena Kwiecińska, która przybliży postać badaczki współpracującej z Bronisławem Piłsudskim przy dokumentowaniu dziedzictwa Podhala, Orawy i Spisza.
Zbierała przedmioty codziennego użytku, dokumentowała góralskie zwyczaje i zapisywała teksty pieśni. Choć jej nazwisko pozostaje dziś znacznie mniej rozpoznawalne niż nazwisko słynnego etnografa, Bronisława Giżycka odegrała kluczową rolę w ocaleniu dziedzictwa kulturowego Podtatrza.
Bronisława Giżycka i początki badań etnograficznych Podtatrza
Początek XX wieku był okresem intensywnego zainteresowania kulturą ludową Podhala i sąsiednich regionów. Badacze starali się dokumentować zwyczaje, pieśni, stroje oraz przedmioty codziennego użytku, dostrzegając w nich ważne świadectwa życia miejscowej ludności.
Jedną z osób zaangażowanych w te działania była Bronisława Giżycka, związana z Sekcją Ludoznawczą Towarzystwa Tatrzańskiego, powołaną w 1911 roku przez Bronisława Piłsudskiego. Prowadziła ona badania terenowe i gromadziła eksponaty związane z kulturą mieszkańców Podhala, Orawy i Spisza, zabezpieczając materialne świadectwa życia góralskich społeczności.
Współpraca z Bronisławem Piłsudskim
Ważnym rozdziałem działalności Giżyckiej była bliska współpraca z Bronisławem Piłsudskim, wybitnym etnografem, który po latach badań prowadzonych na rosyjskim Dalekim Wschodzie związał się z Zakopanem i Muzeum Tatrzańskim. Wspólnie gromadzili liczne przedmioty kultury góralskiej z myślą o wzbogaceniu zbiorów muzealnych oraz zapisali dziesiątki tekstów pieśni z Podhala, utrwalając ważną część niematerialnego dziedzictwa regionu.
Giżycka, dzięki doskonałej znajomości terenu i lokalnych społeczności, wspierała także Piłsudskiego w planowaniu kolejnych badań. To właśnie ona poleciła mu Piekielnik na Orawie jako miejsce warte szczególnego zainteresowania etnograficznego. Efekty ich pracy stanowią dziś bezcenną dokumentację kultury góralskiej przełomu XIX i XX wieku.
Ocalić od zapomnienia
Zgromadzone przez Bronisławę Giżycką i Bronisława Piłsudskiego materiały pozwalają współczesnym badaczom poznawać dawne życie mieszkańców Podtatrza, ich tradycje oraz codzienne zajęcia. Dokumentacja ta jest nie tylko źródłem naukowym, ale i świadectwem przemian zachodzących w regionie.
Podczas czwartkowego spotkania dr Magdalena Kwiecińska przybliży biografię badaczki, jej związki z Sekcją Ludoznawczą Towarzystwa Tatrzańskiego oraz wkład w tworzenie zbiorów Muzeum Tatrzańskiego. Wykład organizowany jest jako wydarzenie towarzyszące wystawie plenerowej „Bronisława Giżycka / Etnografia. Podhale, Orawa, Spisz”.
Szczegóły wydarzenia:
- Tytuł wykładu: „Bronisława Giżycka i etnografia Podtatrza”
- Prowadzenie: dr Magdalena Kwiecińska
- Data: 26 listopada 2026 r. (czwartek)
- Godzina: 16:00
- Miejsce: Gmach Główny Muzeum Tatrzańskiego (przestrzeń kawiarniano-wystawiennicza), ul. Krupówki 10, Zakopane
- Wstęp: Wolny w ramach promocji Muzeum Tatrzańskiego
- Wisior "Kula Jadeitu"
Wisior z dużą /średn. 2,5 cm./ i stosunkowo ciężką, z grawerowaną we wzór, kulą jadeitu. Resztę stanowią oponki amazonitu /mniejsze, przeźroczyste/ , oponki jaspisu...100 zł - Naszyjnik "Karmelki"
Naszyjnik dla dziewczynek ze nieregularnego kwarcu różowego oraz koralików vintage - Lampwork / szklane ozdobne. Obwód 46 cm. 50 zł - Falkon szklany I
Falkon szklany w postaci sześcianu z ludowym motywem malowanym ręcznie. Wymiary: wysokość 15 cm, szerokość 10 cm. 120 zł



