"Archiwum istnień"

W dniu 18 września w Muzeum Stylu Zakopiańskiego im. Stanisława Witkiewicza (willa "Koliba") odbyła się projekcja filmu "Archiwum istnień". Jest to dokument o działalności antropologów nazistowskich z Sekcji Ras i Ludoznawstwa Instytutu Für Deutsche Ostarbeit działającego w Krakowie w czasie II wojny światowej, w miejsce zlikwidowanego Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Celem tej instytucji było wyszukiwanie potomków "rasy panów" na okupowanych terenach w celu ich zabezpieczenia i niedopuszczenia do
mieszania się ras. Śladów "germańskiej krwi" szukano na terenie całej Generalnej Guberni wśród potomków osadników niemieckich, górali i żydów. Liczne dokumenty, kolorowe fotografie i wspomnienia świadków tworzą
dramatyczną opowieść o tamtych latach.
Z przytoczonych w filmie fragmentów korespondencji nazistowskich antropologów wyłania się obraz cynicznych, pozbawianych skrupułów
funkcjonariuszy hitlerowskiego aparatu propagandy i represji.
Interesującym, obiektywnym komentarzem opatrzyła projekcję dr Stanisława Trebunia-Staszel, a obecna na sali reżyser Justyna Łauczaj-Salej opowiadała o realizacja filmu, co nie było łatwe ze względu na brak opracowań naukowych dotyczący działalności zbrodniczej komisji.
Dyskusji po filmie nie było. Był zbyt wstrząsający. Ukazał tragedie dzieci, dorosłych ale i pokazał rodaków, którzy uwierzyli w germańskie pochodzenie i gorliwie starali się to udowodnić poprzez kolaborację i okrucieństwo.
Wydawałoby się, że na temat ludobójstwa uprawianego przez Niemców w czasie II wojny światowej powiedziano już prawie wszystko. Tymczasem odkryto nowy obszar, który wymaga nagłośnienia, opisania i przypomnienia, bo nawroty barbarzyństwa, jak nas uczy historia - się zdarzają.