Zdzisław Walczak. Kronikarz naszej tradycji

Wernisaż wystawy odbędzie się 27 marca 2026 r. o godz. 17:00. Centrum Kultury Rodzimej w willi Czerwony Dwór, Kasprusie 27. Wstęp na wydarzenie jest wolny. Bohaterem wystawy jest Zdzisław Walczak (1926–2001) – rodowity góral, artysta samouk, malarz na szkle, snycerz, muzykant i gawędziarz, przez całe życie związany z Zakopanem. Choć posiadał jedynie niepełne wykształcenie średnie, zapisał się trwale w historii Podhala jako niezwykle wrażliwy kronikarz życia regionu oraz jego tradycji.

Zdzisław Walczak (1926-2001) urodzony w Zakopanem, rodowity góral, był przez całe życie związany z Zakopanem. Chociaż posiadał tylko niepełne wykształcenie średnie, był wątłej postury, to w historii Zakopanego i Podhala zajmuje bardzo ważne miejsce. Powszechnie znany jest jako artysta malujący na szkle, choć tą dziedziną sztuki zajął się dopiero jako ponad czterdziestoletni mężczyzna. Najbardziej znane są scenki rodzajowe czy rzadziej malowane postacie madonn i świętych. Znacznie mniej znane są znakomite obrazy nawiązujące do historii Polski i Podhala, takie jak Katyń, Wieszcze, Wojna, Sabała, Szopka, 1984, Ks. Stolarczyk, Stabat Mater I i Stabat Mater II, Witkacy, Brat Albert. Obrazy te wskazują, jak Zdzisław Walczak mocno emocjonalnie przeżywał trudną historię Polski, także tę najnowszą, która działa się na jego oczach. Obrazy te stanowią swoistą dokumentację wydarzeń;  znajdziemy na nich powstanie „Solidarności”, papieża Jana Pawła II z jego encyklikami i pielgrzymkami obok Juliusza Słowackiego i jego wiersza o słowiańskim papieżu.  Motywy te górują nad piekłem, w którym znajduje się Hitler i symbole niemieckiej okupacji. Przedstawieniu Matki Boskiej w stroju góralskim, trzymającej polską flagę i herb z orłem piastowskim towarzyszy szereg postaci z historii Polski obok Mikołaja Kopernika, Jana Kochanowskiego, kosynierów, huzara symbolizującego zwycięstwo pod Grunwaldem, króla Władysława Jagiełły, biskupa są przecież i górale pasący owce i krowy, rolnicy przy pracy, jest wojsko polskie strzegące granic naszego państwa. To obraz kronika, obraz-epopeja narodowa, której towarzyszą słowa Roty „Nie rzucim ziemi skąd nasz ród” i „Tak nam dopomóż Bóg”.

Świadomość wartości materialnego i niematerialnego dziedzictwa kulturowego Podhala powodował, że Zdzisław Walczak spędzał wiele czasu w górach zatrzymując na płótnie tatrzańskie szałasy pasterskie, które powoli znikały z górskiego krajobrazu. Dziś stanowią cenną dokumentację lokalnej architektury, podobnie jak malowane stare chałupy czy kapliczki. 

Kolejnym aspektem świadomej działalności kronikarskiej i dokumentacyjnej są prowadzone 

przez niego przez wiele lat posiady w Związku Podhalan w Zakopanem oraz kroniki dokumentujące te spotkania i osoby w nich uczestniczące. Kronikarz nie tylko zapisywał tematy, opisywał spotkania, ale także ilustrował je rysunkami i karykaturami znanych postaci. 

Malarz, gawędziarz, snycerz, muzykant samouk, kronikarz – Zdzisław Walczak poprzez swe prace pozostaje na stałe w historii Zakopanego i Podhala.