O strojach góralskich z zaangażowaniem

„Z Nowego Targu do Kieżmarku – stroje ludowe pogranicza polsko-słowackiego” to nowa książka autorstwa Stsnisławy Trebuni-Staszel i Jana Olejnika o wszystko mówiącym tytule wydana przez Burmistrza Nowego Targu Marka Fryźlewicza. W piątek w Państwowej Szkole Muzycznej w Nowym Targu odbyła się promocja tego ciekawego wydawnictwa.

- W tej książce chciałam rozwinąć te wątki, które w poprzednich były pomijane – opowiadała o jej genezie Stanisława Trebunia-Staszel. - Sięgnęłam też do nowych źródeł i to zarówno jeśli chodzi o literaturę, jak i materiał fotograficzny. Chciałam też pokazać trochę nowych twarzy. Jeżeli chodzi o literaturę to szerzej omówiłam bardzo ciekawą publikację, która ukazała się w 1926 r. napisaną przez Władysława Gądzikiewicza o właściwościach higienicznych stroju góralskiego. Otóż ten badacz właśnie analizował próbki sukna góralskiego i płótna i badał takie właściwości sukna jak ściśliwość, wchłanialność wody, własności cieplne, przewodnictwo, stopień zanieczyszczenia, barwę i krój. I po tych swoich badaniach stwierdził, że ubranie góralskie optymalnie dostosowane jest do warunków klimatycznych i górskich, bo świetnie chroni przed chłodem, przed zimnem i przed słońcem.

Inny powód, dla którego ta książka jest inna i wyróżnia się na tle tych pozostałych, to zdaniem autorki zaangażowany ton. - Uczono nas, że etnograf powinien badać, obserwować, opisywać, nie powinien oceniać. A ja w tej publikacji właśnie pozwoliłam sobie na pewne osobiste akcenty i jak będą państwo czytać tę książkę, to na pewno zauważycie, że jestem osobą, której ta kultura jest bardzo bliska i bardzo zależy mi na tym, żeby ta nasza kultura podhalańska trwała i strój nadal się rozwijał – tłumaczyła badaczka. 

Podczas promocji wystąpił zespół „Młode Podhale” prowadzony przez Stanisławę Trebunię-Staszel przy Podhalańskiej Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej oraz zespół regionalny „Kicora” z Lendaku. 

Publikacja została dofinansowana przez Unię Europejską z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego oraz budżetu państwa za pośrednictwem Euroregionu „Tatry” w ramach Programu Współpracy Transgranicznej Rzeczpospolita Polska – Republika Słowacka 2007-2013. Książka jest elementem projektu „Transgraniczna podróż Nowego Targu do Kieżmarku – śladami stroju ludowego”, w ramach którego zorganizowane były również dwa pokazy mody regionalnej: w Nowym Targu na Jarmarku Podhalańskiego oraz w Kieżmarku podczas Międzynarodowych Targów Ludowego Rzemiosła „ELRO”.