Żałoba narodowa
8 i 9 listopada 2026 r. w Polsce obowiązuje żałoba narodowa. Łączymy się w bólu z rodzinami i bliskimi ofiar.

PODHALAŃSKI SERWIS INFORMACYJNY Podhalański Serwis Informacyjny WATRA

Zakopane

Kultura

Konkurs Jednego Wiersza im.Jurka Tawłowicza rozstrzygnięty

Niedziela, 25 lutego 2018 r.
Autor: Piotr Kyc

Konkurs Jednego Wiersza im.Jurka Tawłowicza rozstrzygniętyOgłoszenie wyników siódmej edycji Konkursu Jednego Wiersza odbyło się 24 lutego podczas Nocy Poetów w Grand Hotel Stamary w Zakopanem. Wiersze w kategorii literackiej oceniało jury w składzie: Michał Zabłocki (przewodniczący), Jadwiga Malina, dr hab. Anna Mlekodaj. Wiersze w kategorii gwarowej oceniało jury w składzie: dr hab. Anny Mlekodaj (przewodnicząca), Wanda Czubernat, Wanda Szado-Kudasikowa, Roman Dzioboń.  Zwycięzcy otrzymali statuetki autorstwa Joanny Borowicz. Nagrodami były również wieczoru7 autorskie. Janusz Bohdziewicz (kat. literacka) będzie miał spotkanie w Muzeum im. Jana Kasprowicza na Harendzie a Anna Olesińska (kat.gwarowa) w Domu Literatów Astoria.


Pan Janusz spędzi ponadto z osobą towarzyszącą weekend w Hotelu i Termach Bania w Białce Tatrzańskiej a pani w Łebie nad Bałtykiem, w pensjonacie Pan Tadeusz.

 

W siódmej edycji konkursu wzięło udział prawie 200 poetów. Nie tylko z Polski, ale także z USA, Czech i Anglii. Miłym zaskoczeniem – jak mówią organizatorzy - było pojawienie się w II kategorii wierszy nie tylko w podhalańskiej gwarze, ale także w gwarze śląskiej, pałuckiej czy łowickiej.

 

Pomysłodawcą i organizatorem Konkursy Jednego Wiersza jest Beata Zalot, redaktor Tygodnika Podhalańskiego.

 

Laureaci w kategorii literackiej

Jury w składzie: Michał Zabłocki (przewodniczący), Jadwiga Malina, dr hab. Anna Mlekodaj

Nagrody przewodniczącego jury:

I miejsce
Janusz Bohdziewicz (Sopot)
Za twórcze i odkrywcze ukazanie tematu Bożego Narodzenia z perspektywy rodzącej i wychowującej dziecko kobiety.

Kolęda

Bóg jest Twoim dzieckiem
przyjmij Go jak przyjmujesz miłość
łagodne drżenie gdzieś w głębi siebie
jak rozdzierający ból
i krzyki po nocach
nadaj Mu imię
nakarm sobą
naucz chodzić Twoimi ścieżkami
w swoim języku opowiedz Mu świat
poświęć czas
i słuchaj co ma do powiedzenia
pytaj rozmawiaj
i w Niego wierz
a gdy się zacznie oddalać
naucz się zostawać bez Niego
i nie martw się
że wybiera złe towarzystwo
niech się nawet przeciwko Tobie zbuntuje
niech wykrzyczy Ci że za mało jest w Tobie dobra
niech spłyną łzy z Jego powodu
po Twoich frasobliwych policzkach
kiedy opuści dom
pozwól Mu iść swoją drogą
ale czekaj na Jego powroty
- teraz naprawdę daj Mu żyć
jeśli potrafisz - postaraj się tylko zrozumieć
i nie słuchać złych plotek
a gdy Ci Go zabiorą
wyjdź i zawołaj za Nim:
synku mój
- jakby to była kołysanka
do snu
i przebudź się w nim
- nie lulajże już

II miejsce
Marzena Mariola Podkościelna (Olchowiec)
Za umiejętne balansowanie na krawędzi niedopowiedzenia.
Jest w nim coś

choć to zaledwie drugi dzień nowego roku
- niepokojącego. Nie wiem co robić. Styczeń niepodobny
do stycznia. Zaczęty pełnią - noce nie na sen,
kolejny ciężki dzień. Mgliste widoki znad stawów.
Bezustannie docieram do Kambodży, jestem wściekła

i przerażona. W aktualnościach: Święto wody
pochłonęło wiele ofiar. Rozkołysany most nie był
zbawienny, w modlitwie, nie wiadomo gdzie kogo szukać.
Pomyliłam datę i stronę - koniec świata jednakże jest
właśnie tam. Ale ona miała udać się na zachód.

A na zachodzie: policja strzelała do protestujących, tylko
w innym roku. Zamknij tę stronę, daj już spokój, w dżungli
nie ma żadnych sieci, odezwie się, wróci.

Głębokie wody pory deszczowej i to mleko mgieł, wszystko
przenika stawy. Strach wchodzi w kości. W nocy najgłębiej
do oczu. Powiedz: Mamuś, było super! Tylko że słońce
prognozują dopiero za kilka dni.

III miejsce
Iwona Świerkula (Warszawa)
Za celne oddanie atmosfery uwięzienia i osaczenia człowieka skazanego na starość.

Ubrany w łóżko

jeszcze ma czas
tylko przestrzeń się zatrzasnęła
sufit gapi się na pościel
okno za daleko
noc nie ma nic do powiedzenia
a dzień tak bardzo nie lubi ciemności
bawełna o chropowatej skórze
poduszka twardsza od podłogi
kto by pomyślał że nogi też są darem od Boga

żona zmienia mu pampersy
choć sama cierpi na przepuklinę
ale nikt nie cuci minut omdlewających
które jak gwoździe przybijają do łóżka

nawet szklanka wody mieszka za zakrętem
stał się wyspą bezczynną
tułów nie pasuje do głowy
ciało jak przekłuty balonik

żona patrzy jak powoli
wykluwa się motyl

Wyróżnienia Jadwigi Maliny

I wyróżnienie:

Andrzej Dembończyk (Zbrosławice)

Za lapidarne i zdyscyplinowane operowanie poetyckim słowem, dzięki czemu podjęty przez autora - nieco znoszony literacko - temat znacznie zyskał na sile. Był to jeden z najbardziej oszczędnych językowo wierszy, jakie wpłynęły na tegoroczny konkurs.

W domu, którego już nie ma

W domu, którego już nie ma,
siedzę na krześle, które zabrałaś.
Wszystko tu teraz inne.
Ślad po obrazku...
Tykanie zepsutego zegara...
Zapach mokrych włosów...

Tylko kot, który odszedł rok temu,
ten sam.

II wyróżnienie:

Maria Wanda Pietrzela (Biała Podlaska)

Za subtelny, nieco melancholijny portret rodzinnego domu, który jest dowodem na to, że nie zawsze trzeba korzystać z wyszukanych metafor i lingwistycznych łamigłówek, aby celnie oddać klimat tego, co ważne i najważniejsze. Dodatkowym atutem utworu jest wieńcząca go puenta. 

Dom
Miłość rodziców miała mocne buty,
nie zatrzymały jej odciski i rany.
Każdy dzień wypełniony po brzegi
wyfruwał jak gołąb z serca.
Nasz dom budował szczebiot wróbli,
uśmiech, co radość budził i zatrzymywał.
Koty mruczały opowieści o zatopionym grodzie
i życiu o głębi za głębokiej.
Duchy przodków grały na starych skrzypcach
tęskne melodie tej ziemi.
W ogródku rozmodlone macierzanki szeptały
- dziecko w tobie jest twoim ocaleniem.

Wyróżnienia Anny Mlekodaj
I wyróżnienie
Antonina Sebesta, Myślenice
Za skrótowe, syntetyczne i sugestywne uchwycenie natury górali.

Są w nas góralach

są w nas góralach
tych z nizin, Ameryki i całego świata
góry podniebne
szczyty o bardzo szlachetnym profilu
i niespokojna nuta leśnych grani
na miliony liści
na sto buków zbuntowana

jest pracowitość piargów
zarastających cierpliwie kosówkę
otwartość stawów
na siklawy szumne
miłość słońca do polan

dlatego żyjemy
nie pod płotem
w cieniu
czy z boku
szarzy
rozmyci we mgle
za szybą

ale wartko i hardo
jakbyśmy wciąż tańczyli
pod Krokwią zbójnickiego

II wyróżnienie
Małgorzata Hrycaj (Szczecin)
Za pełen uroku opis ludzkiego przemijania wpisany w dynamicznie zmieniający się pejzaż podhalański.

dom zachodzącego słońca

ta chałupa nie kłaniała się wiatrom stała dumnie
przy drodze między lasem  a górskim potokiem
pyszniły się nad nią czerwone wierchy kominiarski
raz po raz grzał od południa chuchami halnego
wieczorami słońce żarzyło się na blaszanym dachu
cały dom promieniał śpiewając ponu buckowi
dziękczynne arie stara Zofia zasiadała przy drewnianej
ścianie pozdrawiała przechodniów nanizując na sznur
różaniec codziennych spraw łasiły się do niej psy
składając przysięgę wierności

rano otwierała na oścież okiennice na pszczele godziny
brzęczące aż po świetlikowe bajania

mijały lata przybywało chałup i zmarszczek
na twarzy Zofii jak sęków i słojów na pniach drzew
przerzedziła się czupryna lasu grzebieniami wiatrów
w psiej budzie schroniły się pokrzywy białe owieczki
spłynęły na błękitne hale za domem wyrósł nowy
z sosnowych bali po szosie coraz szybciej mkną
samochody stara Zofia w domu spokojnej starości
nie pamięta modlitw

choć co wieczór słońce jak dawniej rozpala watry
i spopiela na ołtarzu całopalnym treść pradawnych psalmów
świerszcze grają góralskie mantry

a poranki rozświetlają lampy oliwne
żółtych astrów

 

Laureaci kategorii gwarowej
Jury w składzie dr hab. Anna Mlekodaj, Wanda Szado-Kudasik i Wanda Czubernat przyznało następujące miejsca:
I miejsce
I miejsce
Anna Olesińska, Lipnica Mała
za twórczą kontynuację najlepszych orawskich tradycji poetyckich

Zakiela

Zakiela - jesce słysym
Ludwikowe granie,
Zywe, zaciynte
I na świat otwarte.

Zakiela - jesce słysym
Lipnicańskie godanie,
Piyknościom odziane
Downościom wołane.

Zakiela - jesce słysym
Ptoki te same,
Co kiesik downi ludzie

Zatela zycie ciesy,
I swoje znojdym
 Miejsce na Orawie.

II miejsce
Zuzanna Kostrzewa, Łyszkowice (uczennica klasy V)
Wiersz w gwarze łowickiej

Psedziwne uroki

Łoj matulu, łoj tatulu,
co sie zy mnom dzieje?
Jakoś febra mnie rozbiero,
moze łosaleje!
Głowa boli, syrce wali,
w bzuchu mom mrowisko
i ło nicym innym myślić ni moge,
nad wsystko!
Mom łokropne strachy w łocach,
co sie zy mnom dzieje!
To chce płakać bez psycyny,
to sie głupio śmieje?
Głowa pusto bez rozumu
u mnie ni jakiego,
jabyk łobroz psed łocami
mom chłopoka tego!
Wcorej z rana,
com krowy, jak co dziń pojeła,
w potoku, co z zimi za domym wybijo,
łun siedzioł i ryby se na patyk łowieł.
Syrce walić my zacyno,
psed łocami cimno,
ino łobroz jego lica
widze nadarymno.
Co sie zy mnom teroz dzieje,
matulu kochana,
jak rozumić mom to wsystko,
psecie nie wim sama?
Cy zaraza me dopadła,
łod patsynio tego?
Cy lekaza trza mnie sukać,
by znalozł co złego?
Matuś moja patsy na mnie,
śmioć sie rozpocyno,
i powiado:
- Córo moja, scynście moje,
to nie chorowanie!
To, co ciebie łopyntało,
to je MIEŁOWANIE !!!
 III miejsce
Andrzej Gąsienica – Makowski, Zakopane
Weselno Jesień

Na Cyrwonych Wierchak
Paradno jesień gazduje...
Ostomiłe słonecko
Ciepłom rąckom
Las reglowy maluje
Ze wstydu cyrwieniom siy buki
Stare kawalery
A jawor złocistym uśmiechem
Zdrówko młodym co jadom do ślubu
Hej, leci po dziedzinie
weselno nuta
"Jaworze, Jaworze syrokiego liścia..."
Zasłuchoł siy las
Zaś moje myśli - wspominki
Lecom daleko
Siadajom na Grani
Ka zlatujom siy downi chłopcy
Co byli - co siy mineni
Sumi... i gro Im cas Hej

Wyróżnienia:
Dorota Adamczyk (Szaflary)

Bede babciom

Zima, zima carownica
Zimne serce, zimne lica
To furgo, to staje
Panicke udaje!
Cało w śrybelnych gwiozdusiach!
A jo cekom na wnusia!!!
I co mu zrobis, zimno zimo
Choć on podusecki ni mo
Ale mu ciepło u mamusi
Pod serduskiem!
A babciom bede jo!
Słysys zimo? Hu hu ho!!!
Cołkiem zgrabno ze mnie babcia
Cy w kyrpcoskach, cy tyz w kapciach
Lusterecko tyz mi godo
Ze moja gębusia młodo
Widzis zimo? Cy to widzis?
Wnucek sie nie bedzie wstydził
A ty, zimo, pódzies z wodom
I koniec z twojom urodom!
Wiesna przydzie, duchnie holny
Ozkwitnie kwiotecek polny
A jo z wnuckom abo z wnuckiem
Siedniemy se nad potockiem
Potem pódziemy do świata
Scęście gonić, scęście łapać!!!

 Stanisław Jabłoński (Kluszkowce)
Ej, moja dziedzino

Kiej ześ daleko, łod swoiw Tater
Tam, dzie Ci holny nie studzi łepy
To Twoje serce wyje z załości
Na syćko inkse cołkiym ześ ślepy.

Nie widzis piyknyw dziywcyn przy sobie
Złota, klejnotów i cudów świata
Bo Ci sie świyrcki do łoców pchajom
I furt Ci w myślaw rodzinno chata.

Bo choć ześ, chłopie, kwardy jak skała
Mos wzrok sokoli, junackom mine
Furt Ci sie miyntko na sercu robi
Kiej se przypomnis swojom dziedzine.

Choćby Ci dali w pałacaw siedzieć
Marcypanami dziyń w dziyń kormili
To byś na nogaw do chałpy lecioł
Jaz by sie syćka ludzie dziwili.

Wciołbyś se rano patrzyć na góry
Widzieć, jak słonko na niebie staje
Słuchać, jak ptoski wdziyncnie śpiywajom
Podziwiać syćko, co Bóg nom daje.

 

Mirosław Binkowski (Toruń)
Wiersz w gwarze pałuckiej
 Żnińsko pastyrka

Łodświyntny Rynek, dómy, podwyrka
Biołym przykryte futerkiym,
A dzwón świyntygó Floriana rychtyk
Zaczyno bić na pastyrke.

Już po Wiliji, statki umyte,
Gwiozdór sie wróciył do nieba,
Kolyndy wszystkie som łodśpiywane,
Iś na pastyrke już czeba.

Z dómów przybranych świyciydełkami
Wychodzom na dwór żninioki.
Idom kobiyty, chłopy, babusie,
Z niymi radosne dziecioki.

Jak już ulice sie zaludniyły
I cisza wieczorno prysła,
Na żnińskim niebie niewieda czymu
Gwiazda z łogónym rozbłysła.

Stanyła wiara i przestraszóno
Na jasne niebo wejrzała
I w ty chwiyłeczce światłoś łod gwiazdy
Nad Basztom sie zaczymała.

Miast do kościoła wszyscy na Rynek
Pyndzom zoboczyć te dziwy,
Dźwiyrza łod Baszty sie roztworzyły...
A w sini Jezu prawdziwy.

Przy niym Maryja i Świynty Józef,
Bydło, pasterzy halastra.
Wej, istne cuda, godajom ludzie,
Dyć żłóbkiym je dzisiej Baszta!

Dwunastom bijom w kościołach dzwóny,
Ale pastyrki tam ni ma,
A tu na Rynku nie ksiądz przemówiył,
Jyno samiuchno Maryja.

Żniniokom nisko sie pokłóniyła,
Jezuska im pokozała,
Życzyła wiarze zdrowia, pokoju,
Z Niom sie radować kozała.

I z ty radości żninioki wespół
Gloria w kolyndzie śpiywajom,
Godajom do sie życzliwe słowa
I rynce se podawajom.

Nicht nie pamiynto żolu, utrucio.
Znikły pretynsje i złości.
Downo żninioki nie łodczuwali
Taki magiczny jedności.

A jak już gwiazda nad Basztom zgasła,
Każdyn zadawoł pytanie,
Czy ta magiczno jednoś na dugo
W żnińskiym narodzie zostanie?

Specjalne wyróżnienie Wandy Czubernat
Józef  Maciasz - Broda (Justice, USA - rodem z Piekielnika)
za nieograniczoną fantazję

Mróz mnie nie skrzywiył

Srogie były zimy w Tatrak wnet po wojnie
Mróz ludziom spać nie doł, wygodnie - spokojnie
Bo pchoł sie do izby, jak lis do kurnika
Teroz u Góroli mróz izby unika!
Na polu se rzondzi - do izby nie włazi
Bo cyntralne grzocie zaroz go porazi!
A downiyj Górole cyntralnyk ni mieli,
Sposobym wyganiać z izby mróz musieli.
Zima wte trzymała, kie jo sie narodziył
Som ze stajnie przynius: ciele, jagnie, prosie
By mnie mróz nie scypoł po malutkim nosie.
Zapytoł mnie o to, cy tys jesce moze
Przyprowadzić krowe, owce, no i koze?
Nic jo mu nie pedzioł - zaprzycyłek główkom
A dziadek do izby wgramolył sie z krówkom.
Pedzioł do niej - dychoj tu, nad tom kołyskom
Kozie kozoł z boku, bo była za niskom...
Choć mróz mu dokucoł i zgrabiały chodziył
Był zadowolony, ze jo sie narodziył.
Śpiywoł mi i cmokoł, cobym sie uśmiychoł
A jo nad tym myśloł - pustom stajnie niechoł?
Kcioł, cobym nie marznon, ba mioł ciepło - fajnie
Jo nie kcioł, by dlo mnie z izby robiył stajnie.
Na to chyba licył, ze bedym go chwolył
A jo zacon wrzesceć, by w piecu napolył!
Na to on ze smutkiym - zrozum ze to chłopce,
Nimom cym napolić i posed spać w copce,
W rynkawicak, w butak, w dziurawym kozuchu
A mnie pympowina zamarzła na brzuchu!
Pieluchy tys twarde były jako skały,
Prasnon zem nimi prec - bo mnie uwiyrały.
Zacyny mi śtywnieć: roncki, brzusek, nogi 
A krowa od mrozu miała biołe rogi,
Łzawiyły jyj ocy, tak jakby płakała,
Według wskazań dziadka nademnom dychała.
Z wydychanej pary robiyły sie krople
Na mnie mróz układoł róznyk kształtów sople!
Powiedziołem krowie wesoło i skocnie
Niegze se na chwile legnie i odpocnie.
Krowa uciesono głowom pokiwała
Swojom krówskom gwarom tak mi powiedziała,
Legnonć i odpoconć juz wceśniyj chynć miała
Có dziadek przykozoł, to wykonywała
Za to, ze go lubi, bo koździutkie rano
Przynosi do złobu wode, siecke, siano
tys dbo, by głodnom nie była
Przez to teroz przy mnie óoka nie zmruzyła.
Rzekła: on dokuco!! Mnie, óowcy i kozie
No i syćkik w stajni barz złośliwie skoli
Pcho sie nom do nozdrzy, - a to bardzo boli!
Koza z óowcom tys mi długo sie skardzyły
Kielo utropiynio przez tyn mróz przezyły.
Mróz ni móg juz ściyrpieć tego uzolanio
Skocył ku kołysce i bez óowijanio
Ryknon do mnie - chłopce: ciekawość ci skrucym,
Zaroz w tyj kołysce na śmierzć cie zapucym!
Na có jo mu grzecnie: - jo tys cie zasmucym,
Zaroz na zbity pysk  w pole cie wyrzucym!
Wzionek go sposobym!! - Mos ty coś litości?
Dej ucho i có kcym, powiym ci w całości.
Wrzasnon ze mu w ucho, - wynoś sie do pola
Chyba, ze kces kopa, tak, - jak strzylom gola!?
Za łeb tys sykowno, mocno go złapołem,
Zodnego mu słowa powiedzieć nie dołem.
Za to jo do niego óodwoźnie powiedzioł,
Coby se pamiyntoł i na zawse wiedzioł,
Ze jo - mały Górol na to nie pozwole
Mym bliskim dokucać, zawse go przeskole
Jak bedzie pchoł sie tam, ka bem sie znajdowoł!!!
Tu wzion błagać z płacym, cobym sie zlitowoł,
Cobym go juz puściył z uścisku swojego,
Cobym go do pola wypuściył wolnego.
Na to jo stanowco: - tu mi sie nie smyntoj
A to com ci pedzioł na zawse pamiyntoj!!
Uwolniyłem uścisk a mróz uciesony
Wyparzył, - jakby był z procy wystrzelony.
No a jo som z siebie był zadowolony...
Teroz bem mioł spokój, - nie bem juz mrozony. |
Zol mi było dziadka i całej rodziny
W imie cego syćka tak marznonć musimy?
Pielucha óodmarzła mi óod pympowiny
Có robić? Myślołem  dobre pół godziny.
Wylozłem z kołyski! Bydlynta lezały
Juz było im cieplyj, juz nie dygotały.
Dołem im znak ronckom coby sie dźwigały
Cichutko, posłuśnie zaroz

Zobacz w naszym sklepie:
  • Bransoletka "Mix 1"Bransoletka "Mix 1"Bransoletka "Mix 1" Obwód - 18 cm. Matriały: Jadeit, Lapis lazuli, Turkus, Aragonit, Koral, Szkło. Biżuteria zaprojektowana i wykonana przez Elżbietę Krzemińską-Owczarz.
    65 zł
  • Obraz olejny Folk IIIObraz olejny Folk IIIObraz olejny Folk z namalowanym autorskim wzorem inspirowanym polską sztuką ludową oraz motywami z regionu Padhala doskonale nadaje się do każdego wnętrza. Obraz...
    300 zł
  • Słownik biograficzny "Podhalanie" tom IISłownik biograficzny "Podhalanie" tom IILudzie kultury i sportu, dziennikarze, duchowni i samorządowcy - kilkaset osób znalazło się w tomie II Słownika biograficznego "Podhalanie". Słownik biograficzny...
    70 zł

Galerie zdjęć:


Powered by WEBIMPRESS
Podhalański Serwis Informacyjny "Watra" czeka na informacje od Internautów. Mogą to być teksty, reportaże, czy foto-relacje.
Czekamy również na zaproszenia dotyczące zbliżających się wydarzeń społecznych, kulturalnych, politycznych.
Jeżeli tylko dysponować będziemy czasem wyślemy tam naszego reportera.

Kontakt: kontakt@watra.pl, tel. (+48) 606 151 137

Powielanie, kopiowanie oraz rozpowszechnianie w jakikolwiek sposób materiałów zawartych w Podhalańskim Serwisie Informacyjnym WATRA bez zgody właściciela jest zabronione.